Urządzenia do cięcia i obróbki blachy: Kompletny przewodnik po narzędziach warsztatowych, które usprawnią Twoją pracę

Od redakcji: Urządzenia do cięcia i obróbki blachy to podstawowe wyposażenie każdego profesjonalnego warsztatu blacharskiego. Od nożyc ręcznych i pił po specjalistyczne przecinarki plazmowe czy szlifierki – właściwy dobór narzędzi wpływa na precyzję, tempo pracy i bezpieczeństwo wykonywanych zadań. W tym artykule przedstawiamy najważniejsze technologie cięcia i obróbki blach, ich zastosowania oraz wskazówki, jak optymalnie je wykorzystać w praktyce warsztatowej.

Cięcie blachy do jedna z podstawowych czynności towarzyszącej pracom blacharskim. Można ciąć różnymi metodami w zależności od grubości i rodzaju materiał albo dostępu w miejscu cięcia, ale zawsze tą czynność trzeba wykonać. Kolejną operacją nieodłącznie związaną z blacharstwem samochodowym jest obróbka blach poprzez szlifowanie. Aby praca była efektywna i bezpieczna należy stosować odpowiednio dobrane technologie i narzędzia. Poniżej przedstawiono krótką charakterystykę najbardziej popularnych technologii.

Narzędzia ręczne

Do niektórych prac nadal niezbędne są narzędzia ręczne, takie jak nożyce do blach, przecinaki czy też dziurkarki. Często zastępowane są podobnymi narzędziami o napędzie pneumatycznym lub elektrycznym, lecz bywa, że najlepiej spisują się te napędzane siłą mięśni. Nieodzownym choć często ciągle niedocenianym narzędziem jest przecinak blacharski. Obecnie stosowanych jest kilka podstawowych rodzajów przecinaków i są wręcz niezbędne, choćby podczas rozdzielania blach po usunięciu zgrzein lub innych połączeń. Nieoceniony jest tzw. przecinak boczny, który w połączeniu z młotkiem o odpowiedniej masie daje bardzo dobre efekty podczas rozdzielania blach.

Fot. EZ Dent

Piły i nożyce mechaniczne

Pneumatyczne piły do cięcia paneli karoserii są obecnie jednym z podstawowych narzędzi w warsztacie napraw blacharskich. Zwane są między innymi pod nazwami: piła szablasta czy też lisi ogon. Brzeszczot piły podczas pracy wykonuje ruch posuwisto-zwrotny z częstotliwością dochodzącą nawet do 10 000 ruchów na min-¹. Do cięcia blach karoseryjnych można stosować również nożyce napędzane sprężonym powietrzem lub energią elektryczną. Jest to szczególnie ważne w przypadku wykonywania długich cięć i dobrej dostępności.

Fot. EZ Dent

Przecinarki plazmowe

Technologia przecinania plazmowego już na dobre zadomowiła się w warsztatach blacharskich. W niektórych przypadkach pozwala na precyzyjne cięcie elementów w trudno dostępnych miejscach. Niezwykle ważną cechą cięcia plazmowego jest stosunkowo niski koszt eksploatacji. Wymianie podlegają wyłącznie elementy odpowiedzialne za formowanie plazmy na wyjściu z uchwytu roboczego. Nie ma konieczności wymiany tarcz tnących, brzeszczotów tak jak to jest w przypadku przecinarek kątowych czy też pił szablastych. Elementy eksploatacyjne przy odpowiednich parametrach pracy przecinania plazmowego są trwalsze od innych elementów roboczych. Urządzenia plazmowe o niskich parametrach od 25 A do 40 A, mogą być stosowane w sposób ekonomiczny wyłącznie do cięcia paneli karoseryjnych. W przypadku cięcia grubszych elementów takich jak ramy czy cięcia całych pojazdów konieczne jest zastosowanie urządzeń o większej wydajności. Stosowanie urządzeń o zbyt małych parametrach powoduje, że pracują one na maksymalnej mocy i zbyt szybko zużywają się elementy eksploatacyjne jak i samo urządzenie.

Fot. GYS.pl

Szlifierki kątowe

Urządzenie do szlifowania oraz cięcia zwane szlifierką kątową, kątówką, a niekiedy „boszem” przeznaczone do prac blacharskich, powinno być tak dobrane, aby zapewniało efektywną i ergonomiczną pracę. Jedną z ważniejszych cech jest masa urządzenia. Zbyt ciężka szlifierka będzie powodowała szybkie zmęczenie ręki, a co za tym idzie mniej precyzyjną i staranną pracę. Kolejna cecha to trwałość urządzenia. Warto wyposażyć się w co najmniej średniej jakości szlifierkę, ponieważ należy pamiętać, że będzie ona stosowana bardzo często do różnych prac warsztatowych. Do cięcia stosowane są inne tarcze niż do szlifowania. Do szlifowania spoin, krawędzi oraz nierówności po naprawie panelowej stosuje się tzw. tarcze listkowe lub nylonowe. Tarcze nylonowe przy odpowiednim stosowaniu dają największą szansę zachowania jak największej ilości fabrycznych powłok ochronnych.

Fot. BR

Szlifierki taśmowe

Poza szlifierkami kątowymi coraz częściej można spotkać w warsztatach szlifierki taśmowe. Są to bardzo przydatne urządzenia o niewielkich gabarytach, napędzane sprężonym powietrzem lub energią elektryczną. Działanie polega na zastosowaniu zamkniętego paska materiału szlifierskiego krążącego cyklicznie, podobnie jak gąsienice czołgu. Prędkość obrotowa taśmy szlifierskiej wynosi zwykle od 1400 do 1900 RPM.

Fot. GYS.pl

Autor: Bogusław Raatz

Bogusław Raatz – uznany ekspert w dziedzinie technologii napraw karoserii i blacharstwa samochodowego, konstruktor oraz właściciel firmy HERKULES Auto-Technika Warsztatowa z wieloletnim doświadczeniem w projektowaniu i produkcji urządzeń do napraw i pomiarów karoserii. Autor licznych publikacji branżowych i książek fachowych, współpracujący z magazynem Lakiernik oraz prowadzący szkolenia dla specjalistów z zakresu blacharstwa i lakiernictwa.