BHP podczas spawania – 7 kluczowych zasad bezpieczeństwa, które chronią zdrowie

Aktualizacja: luty 2026

Od redakcji: BHP podczas spawania to temat, którego nie można ignorować – nawet przy rutynowych naprawach blacharskich. Iskry, promieniowanie, dymy spawalnicze i wysoka temperatura realnie zagrażają zdrowiu. Sprawdź najważniejsze zasady bezpieczeństwa, które powinny obowiązywać na każdym stanowisku spawalniczym.

Spawanie jest procesem łączenia materiałów podczas którego konieczne jest do wytworzenie wysokich temperatur. Podczas spawania z zastosowaniem urządzeń elektrycznych dodatkowym zagrożeniem jest ryzyko porażenia prądem. PW przypadku spawania fazowego może nastąpić wybuch gazów technicznych lub ich niekontrolowane zapalenie.

Wszystkie metody spawania wiążą się z ryzykiem poparzenia pracownika oraz wywołaniem pożaru. Na wstępie należy przypomnieć, ze do spawania blach ocynkowanych należy się dobrze przygotować. Pomieszczenie, w którym będzie wykonywane spawanie tego typu blach, musi być odpowiednio wentylowane, a najlepiej spawanie ocynku wykonywać w specjalnej krytej masce z systemem filtracji powietrza.

Urządzenia
Wszystkie stosowane urządzenia muszą posiadać odpowiednie dopuszczenia oraz certyfikaty i mogą być stosowane wyłącznie ściśle z przeznaczeniem.

Identyfikacja parametrów urządzeń spawalniczych

Można zauważyć poważne problemy z umiejętnością właściwego zrozumienia danych zawartych na tabliczkach znamionowych urządzeń spawalniczych. To samo dotyczy interpretacji parametrów technicznych podawanych w ofertach handlowych oraz instrukcjach obsługi. Dlatego też przedstawiono poniżej sposób rozumienia podstawowych informacji.

Należy jednak pamiętać, że ten sam parametr może być nieco inaczej oznaczany przez poszczególnych producentów. Warto skorzystać z pomocy internetu i odszukać co dana informacja może oznaczać. Często zapomina się, że w kieszeni znajduje się „cały Świat”. W smartfonie, oczywiście.
Przykładowe parametry i ich oznaczenia:

1. napięcie/częstotliwość zasilania U1
2. natężenie prądu zasilania – maksymalne I1max
3. natężenie prądu pracy I1eff
4. napięcie na wyjściu bez obciążenia U0
   napięcie pracy U2
5. prąd znamionowy maksymalny I2max
6. prąd znamionowy pracy I2
7. sprawność η
8. stopień ochrony IP…

Oświetlenie
W przypadku napraw blacharskich jak i prowadzenia prac spawalniczych zaleca się dostarczenie jak największej ilości światła dziennego. Do doświetlania musi być stosowane światło elektryczne o temperaturze barwowej zbliżonej do światła dziennego, czyli najlepiej w przedziale od 4000 °K do 5500 °K.
Sprzęt ochronny – tarcze, przyłbice, koce i rękawice
Najprostszą ochroną twarzy spawacza są tarcze spawalnicze zwane inaczej maskami. Ich stosowanie powoli zanika, ponieważ powoduje, że spawacz podczas pracy ma zajęte obie ręce. W wyniku tego często spotyka się, że pewne czynności wykonywane są bez używania maski, a szczególnie w przypadku gdy konieczne jest np. przytrzymanie jakiegoś elementu ręką. Przyłbice zapewniają większy komfort, chroniąc jednocześnie twarz w większym zakresie. Są coraz bardziej zautomatyzowane i mogą współpracować z osobistymi systemami ochrony.

Fot. Automatyczna przyłbica ochronna o szerokim polu widze­nia, to najlepsze wyposażenie podczas spawania (GYS)

Wentylacja
W przypadku prac spawalniczych związanych z naprawami karoserii można mówić o pracy czasowej lub doraźnej. Stanowisko, na którym wykonywane jest spawanie powinno być wyposażone w mechaniczny wyciąg gazów, pyłów i innych zanieczyszczeń powstających podczas pracy. W blacharstwie karoseryjnym doskonale sprawdzają się wyciągi mobilne, ponieważ prace wykonywane są w różnych miejscach warsztatu. Poza stosowaniem wyciągów mobilnych musi być zapewniona mechaniczna wentylacja ogólna pomieszczenia warsztatowego z jednoczesną możliwością wstępnego podgrzewania zimnego powietrza.
Gorączka cynkowa
W wyniku długotrwałego wdychania oparów spawalniczych podczas spawania blach cynkowanych może dojść do zatrucia czyli wywołania tzw. Gorączki cynkowej.
Objawy gorączki cynkowej pojawiają się już po kilku godzinach od zatrucia. Nagły wzrost temperatury, nawet do 40^o C, kaszel, skrócony oddech, wymioty, bóle głowy, bóle mięśniowe oraz duszności.

W przypadku podejrzenia zatrucia, konieczne jest zgłoszenie się do lekarza. Leczenie gorączki cynkowej domowymi sposobami nie da żadnych efektów.

Zagrożenie pożarem
W przypadku prac spawalniczych istnieje znaczne ryzyko wystąpienia pożaru lub zapalenia elementów pojazdu. Należy dbać o porządek na stanowisku pracy, a podczas spawania powinno być jak najmniej niepotrzebnych elementów mogących się uszkodzić lub zapalić. Ko­nieczne jest stosowanie koców spawalniczych, które zarówno chronią pojazd jak i zmniejszają ryzyko powstania ognia. Warto pamiętać, aby prace spawalnicze zakończyć co najmniej godzinę przed opuszczeniem pomieszczeń warsztatowych. Pozwoli to na ewentualne ugaszenie ogniska pożaru, który może powstawać przez długi czas.

Pozostałe wymagania i zalecenia
Niniejsze syntetyczne opracowanie nie może stanowić podstawy do prowadzenia szkoleń BHP ani nie wyczerpuje tematu bezpieczeństwa pracy podczas prac blacharskich związanych ze spawaniem.

Autor: Bogusław Raatz
Bogusław Raatz – uznany ekspert w dziedzinie technologii napraw karoserii i blacharstwa samochodowego, konstruktor oraz właściciel firmy HERKULES Auto-Technika Warsztatowa z wieloletnim doświadczeniem w projektowaniu i produkcji urządzeń do napraw i pomiarów karoserii. Autor licznych publikacji branżowych i książek fachowych, współpracujący z magazynem Lakiernik oraz prowadzący szkolenia dla specjalistów z zakresu blacharstwa i lakiernictwa.