Ogród, który będzie uczył. W Gościnie wspólnie stworzono nową przestrzeń dla dzieci i przyrody

Prace poprzedził rekonesans i rozmowy z gospodarzami terenu. Dopiero po poznaniu potrzeb szkoły do działania przystąpiła architektka krajobrazu, która zaplanowała przestrzeń i dobrała rośliny odpowiednie do miejscowych warunków.

– Pierwszym etapem jest zawsze wizyta w terenie, przyjrzenie się miejscu i rozmowa na temat potrzeb – mówi Beata Tarnawa z Klubu Gaja. – Potem zapraszamy architekta krajobrazu, który tworzy projekt dobierając gatunki odpowiednie do danego siedliska. Naszym celem jest przede wszystkim edukacja dzieci i młodzieży oraz stworzenie przyjaznego miejsca, w którym mogą obserwować przyrodę, odpoczywać i się uczyć. Ale zależy nam również na tym, aby skorzystała na tym sama przyroda – dodaje.

Nie tylko ozdoba

Teren między gościńską szkołą a przedszkolem bardzo się zmienił. Powstał warzywnik z siedmioma podwyższonymi grządkami, wokół niego jagodnik z porzeczkami, agrestem i innymi krzewami owocowymi, a także sad z jabłoniami, gruszami i śliwami. Na placu zabaw posadzono drzewa, które dadzą więcej cienia. Pojawił się głóg, porzeczka alpejska, ognik oraz kwitnące krzewy. Rośliny dobrano tak, aby służyły nie tylko ludziom, lecz również ptakom i owadom.

Równolegle pod opieką koordynatorów dzieci budowały budki lęgowe dla ptaków oraz schronienia dla owadów – zapylaczy. Przy okazji dowiadywały się m.in. czym różnią się dzikie zapylacze od pszczoły miodnej, jak przygotowywać dla nich miejsca do życia, dlaczego nie należy przesadnie „sprzątać” ogrodu i czemu stare drzewa oraz dziuple są tak ważne dla ptaków.

Dla Marleny Fidos, dyrektorki Zespołu Szkół w Gościnie, szczególnie ważne jest właśnie to, że nowa przestrzeń nie będzie jedynie dekoracją.

– Jestem przeszczęśliwa, że dzieje się to na terenie naszej szkoły. Mamy dokładnie to czego nam brakowało. Nasadzenia i podwyższone rabaty nie będą służyły tylko dekoracji. Będą pomocą naukową. Marzyliśmy o takim miejscu i mieliśmy je w swoich planach. Moim osobistym, szczególnym marzeniem była żółta magnolia i ona również tutaj jest, dzięki Klubowi Gaja – mówi dyrektorka z uśmiechem.

Ogród ma stać się plenerową salą lekcyjną. Jak podkreśla Marlena Fidos, można go wykorzystać znacznie szerzej niż tylko podczas zajęć związanych z przyrodą.

– Może służyć podczas języka polskiego, zajęć plastycznych czy muzycznych. Owoce, warzywa i kwiaty mogą inspirować, pobudzać wyobraźnię, pokazywać procesy zachodzące w naturze. Dzieci będą mogły pracować w ziemi, sadzić, doglądać roślin i je pielęgnować. Będą przy tym uczyły się odpowiedzialności i systematyczności –-dodaje dyrektorka.

Ogród ma żyć także po zakończeniu projektu

Podobnie o funkcji edukacyjnej mówi Jolanta Migdał, koordynatorka projektu. Jak zaznacza, organizatorzy wybierają przede wszystkim szkoły i przedszkola, których otoczenie jest ubogie w roślinność. Każdy z ogrodów projektowany jest jednak inaczej, w zależności od miejsca i potrzeb jego przyszłych użytkowników. – Każdy ogród może też dalej ewoluować, w zależności od woli jego opiekunów – wyjaśnia Jolanta Migdał.

To ważne założenie całego przedsięwzięcia. Klub Gaja inicjuje zmianę, przekazuje wiedzę i angażuje społeczność, ale później ogród pozostaje w rękach gospodarzy. W Gościnie od początku w jego tworzenie włączono dzieci, młodzież i rodziców.

Współpraca, która trwa już 20 lat

Gościński ogród nie jest pierwszym wspólnym przedsięwzięciem Klubu Gaja, samorządu i firmy Troton. Ich współpraca rozwija się od około dwóch dekad, m.in. w ramach „Porozumienia dla Parsęty” oraz programu „Święto Drzewa”.

Jacek Bożek, założyciel i lider Klubu Gaja, właśnie współpracę uznał za jeden z najważniejszych wymiarów wydarzenia.

– W dzisiejszym, bardzo skomplikowanym świecie współpraca jest niezwykle ważna. Bez niej nie będziemy w stanie sprostać wielu wyzwaniom, chociażby klimatycznym. Tutaj ta współpraca trwa już 20 lat. Bez pomocy firmy Troton nie zrobilibyśmy tego, podobnie jak bez wsparcia samorządu. Współpraca buduje – podkreśla Jacek Bożek.

Pracownicy ząbrowskiego Trotonu nie ograniczyli się do finansowego czy organizacyjnego wsparcia. Kilkanaście osób zakasało rękawy i razem z pozostałymi uczestnikami pracowało przy tworzeniu ogrodu.

– Od początku zależało nam na tym, żeby nie było to tylko jednorazowe wydarzenie, ale miejsce, które pozostanie ze szkołą i dziećmi na lata. Cieszy mnie szczególnie to, że w jego tworzenie zaangażowali się wspólnie uczniowie, nauczyciele, rodzice i nasi pracownicy. Dzięki temu ten ogród od samego początku jest naprawdę wspólnym przedsięwzięciem lokalnej społeczności – mówi Malwina Napiórska z firmy Troton, koordynatorka projektu z ramienia przedsiębiorstwa.

Dla Karola Dudy wiceprezesa firmy Troton, takie zaangażowanie jest konsekwencją lokalnego charakteru przedsiębiorstwa.

– Biznes biznesem, ale bardzo się cieszę, że są chwile, kiedy wspólnymi siłami możemy stworzyć dodatkową wartość dla naszej społeczności. Jesteśmy tuż obok, w Ząbrowie. Nasi pracownicy to ludzie stąd, jesteśmy firmą rodzinną i czujemy się częścią tej społeczności. Chcemy uczestniczyć w jej rozwoju i ją wspierać. Dlatego deklaruję, że również w przyszłości będziemy angażować się w takie projekty – mówi Karol Duda.

Gotowość do kontynuowania podobnych działań zadeklarował również Dariusz Bajko, przewodniczący Rady Miejskiej w Gościnie.

• Takie inicjatywy zawsze mogą liczyć na nasze wsparcie – powiedział. – Mamy na terenie gminy także drugą szkołę i jeżeli pojawi się możliwość zrealizowania tam podobnego przedsięwzięcia, jako Rada Miejska jesteśmy otwarci na współpracę i pomoc – mówił Dariusz Bajko. – Ten ogród jest przede wszystkim dla dzieci. To one będą z niego korzystać, dbać o niego, uczyć się i cieszyć tym, co tutaj wspólnie powstało.

Od posadzenia drzewa wszystko się zaczyna

Projekt „Święto Drzewa – ogrody dla przyrody 2024–26” trwa trzy lata, a ogród w Gościnie jest ostatnim z trzynastu tworzonych w jego ramach. W innych miejscowościach rozwiązania były dostosowywane do lokalnych warunków – powstawały m.in. ogrody deszczowe czy ścieżki edukacyjne. Wspólny pozostawał cel: zwiększenie bioróżnorodności i stworzenie przestrzeni, która pozwala dzieciom uczyć się poprzez bezpośredni kontakt z naturą.

Cały projekt został dofinansowany przez Fundację Drzewo i Jutro kwotą 300 tys. zł.

16 września w Gościnie mimo niesprzyjającej pogody pracowało wspólnie wiele osób. Jednak prawdziwy sprawdzian dla tego miejsca rozpocznie się dopiero teraz. Posadzone drzewa i krzewy będą rosły, dzieci będą doglądały grządek, zbierały owoce, obserwowały ptaki i owady, a nauczyciele będą mogli wykorzystywać ogród podczas zajęć.

I być może właśnie w tym najlepiej zawiera się sens przedsięwzięcia. Jacek Bożek podczas spotkania zadał dzieciom najprostsze pytanie: po co właściwie sadzimy drzewa?

Odpowiedź również była prosta:

– Żeby było czyste powietrze, żeby był zielony świat, żeby było ładnie!

Autor: Iwona Marciniak -Gierszewska   Zdjęcia: Karol Skiba

FAQ- najczęściej zadawane pytania

Co powstało przy Zespole Szkół w Gościnie?
Powstał ogród edukacyjny obejmujący m.in. warzywnik z podwyższonymi grządkami, jagodnik, sad, rabaty, nowe drzewa i krzewy, a także budki lęgowe dla ptaków i schronienia dla owadów.

Do czego będzie wykorzystywany ogród?
Ogród ma pełnić funkcję plenerowej sali lekcyjnej. Będzie można prowadzić w nim nie tylko zajęcia przyrodnicze, ale również lekcje języka polskiego, plastyki czy muzyki.

Kto uczestniczył w tworzeniu ogrodu w Gościnie?
W prace zaangażowali się uczniowie, rodzice, nauczyciele, przedstawiciele samorządu, pracownicy firmy Troton oraz edukatorzy Klubu Gaja.

W ramach jakiego projektu powstał ogród?
Ogród powstał w ramach trzyletniego projektu „Święto Drzewa – ogrody dla przyrody 2024–26”, realizowanego przez Klub Gaja dzięki dofinansowaniu Fundacji Drzewo i Jutro oraz współpracy z firmą Troton i lokalnym samorządem.

Dlaczego ogród ma znaczenie dla przyrody?
Rośliny dobrano tak, aby przestrzeń służyła nie tylko dzieciom, ale również ptakom i owadom. Projekt ma zwiększać bioróżnorodność i pomagać najmłodszym poznawać naturę poprzez bezpośrednią obserwację.

Uwaga redakcji:
Artykuł został uzupełniony o elementy redakcyjne (SEO, struktura nagłówków, sekcja FAQ) w celu poprawy czytelności oraz dostępności treści w wyszukiwarkach internetowych i narzędziach opartych na AI. Treść merytoryczna artykułu pozostaje autorstwa autora.

Sekcja FAQ została przygotowana przez redakcję Lakiernik.com.pl w celu ułatwienia czytelnikom zrozumienia zagadnienia.

Więcej porad dla lakierników i blacharzy znajdziesz na lakiernik.com.pl oraz naszej grupie branżowej grupie na Facebooku, gdzie praktycy dzielą się doświadczeniami z warsztatu.