• Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • RSS
  • Mapa strony
Lakiernik

Szybkie utwardzacze i rozcieńczalniki? Pomocne czy ryzykowne?

Szybkie utwardzacze i rozcieńczalniki? Pomocne czy ryzykowne?

Nieodparta chęć skrócenia czasu procesu lakierniczego zakończona błędem lakierniczym niejednemu lakiernikowi spędza sen z powiek. Zaczniemy zatem od pytania bardziej ogólnego: w jaki sposób skutecznie i bezpiecznie przyspieszyć utwardzanie produktów w procesie lakierniczym ?

Żeby to dobrze wyjaśnić na początek trochę teorii:

  1. Skład chemiczny produktów;
    bez-nazwy-1

 

 

Składnik produktu Odpowiada za:
Żywica Najczęściej kompozycja żywic jest dobrana w taki sposób, żeby uzyskać jak najlepsze parametry mechaniczne. Wybór żywicy decyduje o parametrach oraz o mechanizmie wysychania czy utwardzania. Najlepsze właściwości mechaniczne i odporność osiągają produkty 2K (2-komponetowe) utwardzane w procesie odparowania rozcieńczalnika i reakcji chemicznej (np. żywice akrylowe 2K, epoksydowe 2K), najsłabsze właściwości produkty 1K (nitrocelulozowe, alkidowe) w których następuje fizyczne odparowanie rozcieńczalnika.
Wypełniacze/

pigmenty

Z reguły kompozycja wypełniaczy mineralnych takich jak baryty, talki czy dolomity. Rodzaj, wielkość i ilość wypełniacza decyduje o wypełnieniu, łatwości obróbki oraz ma wpływ m.in. na szybkość  odparowania rozcieńczalników. Natomiast głównym zadaniem pigmentów jest uzyskanie zadanego koloru (np. farby akrylowe, alkidowe itd.) oraz dodatkowo np. uzyskanie właściwości antykorozyjnych – biel cynkowa.

 

Dodatki/

modyfikatory

W zależności od rodzaju produktu (podkład, lakier) mogą to być: np. dodatki antykorozyjne, dodatki zwiększające przyczepność, stabilizatory UV zwiększające odporność lakieru na promieniowanie słoneczne, dodatki tiksotropowe regulujące skłonność do tworzenia zacieków, dodatki odpowietrzające pozwalają aplikować produkt (przy zachowaniu technologicznej grubości) bez obawy uwięzienia powietrza w warstwie (zgazowania), inne np. ceramiczne podwyższają odporność lakieru na zarysowania (ang. SR – scratch resistance) podczas eksploatacji np. mycie na myjni automatycznej.
Rozcieńczalniki Najczęściej kompozycje rozcieńczalników o różnej szybkości odparowania odpowiedzialne głównie za lepkość natryskową mieszaniny gotowej do natrysku. Mają wpływ na szybkość wysychania np. na osiąganie czasu pyłosuchości aplikowanej warstwy, suchości dotykowej oraz  na rozlewność lakieru (tworzenie się struktury lakieru).

 

 

  1. Najczęstsze mechanizmy wysychania/utwardzania
Mechanizm wysychania/

utwardzania

Przykład produktu
Schnięcie fizyczne produkty nitrocelulozowe lub akrylowe 1K – schnięcie przez odparowanie rozcieńczalników.

W przypadku produktów 1K możliwe jest sieciowanie przez wiązanie np. z wilgocią z powietrza.

Utlenianie produkty alkidowe – najpierw odparowanie rozcieńczalników i następnie powolna reakcja z tlenem z powietrza (utlenianie).
Reakcje chemiczne produkty akrylowe 2K, epoksydowe 2K – odparowanie rozcieńczalników i szybka reakcja chemiczna
Utwardzanie promieniowaniem zazwyczaj utwardzane ultrafioletem – UV

Łatwo zauważyć, że praktycznie niezależnie od mechanizmu proces rozpoczyna się od odparowania fizycznego rozcieńczalnika. Jest to o tyle ważne, że dobór rozcieńczalnika o odpowiedniej szybkości odparowania będzie decydował o końcowej jakości powłoki. Lakiernicy mają zazwyczaj do wyboru 3 lub 4 szybkości rozcieńczalników: standardowy, szybki, wolny i bardzo wolny. W kolejnym podpunkcie wyjaśnienie zasad doboru rozcieńczalników.

Jeżeli ma miejsce kolejny etap, czyli reakcja chemiczna to może on być wywołana np. przez wiązanie tlenu lub wilgoci z powietrza lub jak to ma miejsce w przypadku produktów 2K z utwardzaczem (komponentem B).

 

ZASADY DOBORU ROZCIEŃCZALNIKÓW

Dobór rozcieńczalnika zależy zasadniczo od następujących czynników:

– temperatury (w szerokim ujęciu jako temperatura powietrza, powierzchni lakierowanej oraz samego produktu),

– wielkości lakierowanej powierzchni.

Ogólne zalecenia odnośnie doboru rozcieńczalnika w zależności od temperatury i wielkości lakierowanych powierzchni znajdziemy w tab.1.

Powierzchnia

15 ¸ 20°C

20 ¸ 25°C

25 ¸ 35°C

Mała

1-2 elementy,

małe naprawy

SZYBKI

SZYBKI

STANDARDOWY

Średnia

3-5 elementów

SZYBKI/

STANDARDOWY

STANDARDOWY

WOLNY

Duża

więcej niż

5 elementów

STANDARDOWY/

WOLNY

WOLNY

WOLNY/

BARDZO WOLNY

Tab. 1.   Zasady doboru rozcieńczalnika w zależności od temperatury i wielkości lakierowanej powierzchni

Ważnym czynnikiem wpływającym na dobór szybkości rozcieńczalnika jest również przepływ powietrza w kabinie. Należy zwrócić uwagę na zdolność produktu do wchłaniania „mgły lakierniczej”, który zależy od kondycji kabiny (stopień zanieczyszczenia filtrów) i dobrać szybkość rozcieńczalnika tak, aby aplikacja była najłatwiejsza.

ZALETY I ZAGROŻENIA UŻYCIA SZYBKIEGO ROZCIEŃCZALNIKA

To co nazywamy potocznie „szybki rozcieńczalnikiem” z punktu widzenia receptury laboratoryjnej jest kompozycją rozcieńczalników cechujących się stosunkowo szybkim odparowaniem. Z punktu widzenia lakiernika użycie szybkiego rozcieńczalnika oznacza szybsze uzyskiwanie np. pyłosuchości lub suchości dotykowej, lecz z drugiej strony utrudnioną aplikację np. w podwyższonej temperaturze.

ZALETY ZAGROŻENIA
– szybsze fizyczne odparowanie szczególnie przydatne w niższym zakresie temperaturowym,

– skrócenie czasu odparowania między warstwami,

– generalnie możliwość skrócenia całego cyklu naprawczego.

 

– trudności aplikacyjne spowodowane „odkurzem lakierniczym” przy wyższej temperaturze lub lakierowaniu większych powierzchni,

– szybsze odparowanie może spowodować zamknięcie warstwy wierzchniej i uwięzienie części rozcieńczalników wewnątrz warstwy które skutkują późniejszym tzw. „siadaniem” warstw lakierniczych,

– „igiełkowanie” podkładu lub lakieru związane z wydostawaniem się rozcieńczalników przez zamkniętą warstwę wierzchnią przy aplikacji zbyt grubych warstw lub przy zbyt wysokiej temperaturze,

– utrata połysku powłoki.

Tab. 2.   Przykładowe zestawienie zalet i zagrożeń wynikających z użycia szybkiego rozcieńczalnika.

ZALETY I ZAGROŻENIA UŻYCIA SZYBKIEGO UTWARDZACZA

Z punktu widzenia chemicznego „szybki utwardzacz” to utwardzacz w którym dodatkowo znajduje się katalizator, którego zadaniem jest przyspieszanie przebiegu reakcji chemicznych w stosunku do utwardzacza standardowego. Najczęściej oprócz dodatku katalizatora w utwardzaczu szybkim stosuje się „szybszą” kompozycję rozcieńczalników mającą na celu przyspieszenie pierwszego etapu wysychania fizycznego. Ilość i rodzaj katalizatora jest dobierana w taki sposób, żeby uzyskać zakładany efekt przyspieszania mając na uwadze zminimalizowanie niekorzystnych efektów jego użycia. Szybki utwardzacz został stworzony z myślą o tym, żeby w sytuacji kiedy nie ma możliwości przyspieszenia procesu za pomocą temperatury (np. brak komory lub oszczędności na ogrzewaniu) uzyskać utwardzenie w akceptowalnym czasie.

Szybki utwardzacz stosujemy w sytuacji w której nie mamy możliwości wygrzewania powłoki. Przy wygrzewaniu zawsze bezpieczniej jest użyć utwardzacza standardowego.

ZALETY ZAGROŻENIA
– możliwość szybszego utwardzenia produktów przy słabszych warunkach (np. brak komory czy niższa temperatura),

– szybsze dosychanie na wskroś umożlwiające np. szybszą obróbkę podkładu,

– generalnie skrócenie cyklu naprawczego.

– wyższe ryzyko gazowania powłoki
w szczególności w warunkach wymu-szonego suszenia przy zbyt krótkich czasach odparowania między war-stwami i pominięciu przerwy przed rozpoczęciem wygrzewania,

– układ przyspieszony szybkim utwardzaczem z reguły osiąga niższe twardości końcowe niż układ na utwardzaczu standardowym,

– ryzyko utraty połysku tzw. „zgaśnięcia powłoki”,

– wyższe ryzyko utraty przyczepności międzywartwowej przez zbyt dużą prędkość reakcji chemicznej,

– skrócony czas życia mieszaniny gotowej do użytku.

Tab. 3.   Przykładowe zestawienie zalet i zagrożeń wynikających z użycia szybkiego utwardzacza.

PODSUMOWANIE

Możliwość skrócenia cyklu naprawy dzięki użyciu szybkiego utwardzacza
i rozcieńczalnika jest niewątpliwie kusząca. Stąd też powszechne ich używanie szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Szybsze układy utwardzacza
i rozcieńczalnika są pomocne, niestety bardziej wrażliwe na ewentualne błędy ze strony lakiernika. W przypadku słabszych warunków stanowią jedyne możliwe rozwiązanie, aby uzyskać utwardzenie produktu i przeprowadzić naprawę w akceptowalnym czasie. Znajomość zagrożeń (potencjalne wady lakiernicze) wynikających z użycia układów przyspieszających schnięcie i chemiczne utwardzanie daje lakiernikowi możliwość świadomego wyboru technologii o najmniejszym poziomie ryzyka.

 

 

 

dr inż. Tomasz TOMCZYK

v-ce Dyrektor

Dział Szkoleń NOVOL

 

Zobacz również
  • Spersonalizowane szkolenia Spies Hecker dla zespołu Mercedes-AMG Petronas Formula One Team

    Za sprawą indywidualnych szkoleń lakiernicy stajni są zawsze na bieżąco z najnowszymi technikami i rozwiązaniami. Październik 2021 r. – Spies Hecker, jedna z marek renowacyjnych premium firmy Axalta, wiodącego globalnego dostawcy lakierów ciekłych i proszkowych, od 8 lat jest …

    Spersonalizowane szkolenia Spies Hecker dla zespołu Mercedes-AMG Petronas Formula One Team
  • Wskazówki od marki Standox: jak unikać igiełkowania

    Mikroskopijne dziurki w lakierze bezbarwnym są niezwykle irytujące. Na szczęście z nowym nagraniem szkoleniowym z cyklu Standovision lakiernicy łatwo unikną tych klasycznych błędów. Wrzesień 2021 r. – Standox, marka renowacyjna firmy Axalta, udostępniała bezpłatne filmy szkoleniowe – …

    Wskazówki od marki Standox: jak unikać igiełkowania
  • Renowacje latem – porady od marki Standox

    Porady dotyczące stosowania lakieru bazowego Standoblue w gorących i suchych warunkach Sierpień 2021 r. – Latem wysokie temperatury i duże wahania wilgotności stawiają przed lakiernikami liczne wyzwania. Eksperci Standox, marki renowacyjnej Axalta z niemieckiego miasta Wuppertal, opracowali zestaw praktycznych …

    Renowacje latem – porady od marki Standox
  • Pantone 448 C – czy to jest najbrzydszy kolor świata?

    Niestety są sytuacje w życiu, w których chciało by się rzec You can’t run, you can’t hide, i to nie ważne jak bardzo się starasz. Do takich sytuacji należy wybór odpowiedniego koloru i to nie …

    Pantone 448 C  – czy to jest najbrzydszy kolor świata?
  • Jakim testom poddaje się w przemyśle motoryzacyjnym powłoki lakierowe ?

    Samochody są coraz bardzo skomplikowanymi maszynami nie tylko pod względem wszędobylskiej elektroniki, ale również coraz bardziej rozmaitych materiałów konstrukcyjnych, ale przede wszystkim warstw dekoracyjnych. Na samym początku wystarczyła farba i to w jednym kolorze zwykle …

    Jakim testom poddaje się w przemyśle motoryzacyjnym powłoki lakierowe ?

Dodaj ogłoszenie

Dodaj ogłoszenie

Newsletter
Bądźmy w kontakcie
Zapisz się do naszego Newslettera
Zapisz się