Metale w lakierach samochodowych – jak metale ciężkie wpływają na lakier, zdrowie i środowisko

Aktualizacja: styczeń 2026

Od redakcji: Metale w lakierach samochodowych to temat, który zyskuje na znaczeniu nie tylko w lakiernictwie, ale też w kontekście ochrony zdrowia i ekologii. Pigmenty zawierające związki metali ciężkich jak ołów, kadm czy chrom od dekad stosowano w produktach lakierniczych ze względu na ich właściwości kryjące i antykorozyjne, jednak obecne regulacje prawne (np. REACH) ograniczają ich użycie. W artykule wyjaśniamy, dlaczego metale mogą szkodzić powłoce lakierniczej i środowisku oraz jakie bezpieczne alternatywy stosuje dziś branża. 

Od starożytności używano barwników i jeszcze do niedawna trudno nam było wyobrazić sobie barwienie lakierów pigmentami wolnymi od szkodliwych i trujących metali ciężkich. Obecnie żyjemy w czasach, w których coraz większą uwagę zwraca się na wdrażanie proekologicznych rozwiązań.

Farby zawierające związki ołowiu charakteryzują się niskim kosztem produkcji, wysoką siłą krycia oraz krótszym czasem schnięcia, po nałożeniu na malowaną powierzchnię. Posiadają też właściwości antykorozyjne. Liczne korzyści wynikające z ich stosowania sprawiły, że szybko zyskały popularność w branży lakierniczej. Pozbawione metali farby, podczas malowania, wymagają zazwyczaj użycia podkładu przed nałożeniem wierzchniej warstwy. Pozwala to zmniejszyć ilość zużytego materiału i jednocześnie uzyskać optymalne krycie. Dlatego wytwórcy farb i lakierów stanęli przed nie lada wyzwaniem, aby sprostać wymaganiom krajowych regulacji prawnych i tych obowiązujących w Unii Europejskiej już od kilku lat. Jednym z ważniejszych jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z 2007 r. o nazwie REACH. Zostało przyjęte w celu zminimalizowania zagrożeń, jakie mogą powodować chemikalia. Dotyczy znacznej części przedsiębiorstw z sektora chemicznego. Przede wszystkim wprowadza ograniczenia w emisji metali ciężkich, pochodzących ze źródeł przemysłowych oraz zakazuje stosowania ich w procesach produkcyjnych.

Metale ciężkie ze względu na swoje właściwości fizyczne i chemiczne znalazły szerokie zastosowanie w wytwarzaniu pigmentów, które wchodzą w skład lakierów samochodowych. Znajdziemy w nich m. in. związki ołowiu, kadmu czy chromu. Wszystkie stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego i zdrowia człowieka. Jest to spowodowane ich udziałem w łańcuchu zależności gleba – roślina – zwierzę – człowiek. Nawet niewielka koncentracja metali, może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu organizmów żywych.

Przenikają różnymi drogami począwszy od układu oddechowego, przez przewód pokarmowy aż do kumulacji w kościach i w wątrobie. Powodują zaburzenia w działaniu enzymów i układu nerwowego oraz liczne choroby. Na skutek dynamicznego rozwoju przemysłu wzrosło niebezpieczeństwo zanieczyszczenia środowiska metalami ciężkimi. Przyczynia się do tego również stosowanie lakierów samochodowych, które mają zapewnić pojazdom ochronę przed korozją i nadać im odpowiedni kolor.

Jak wszyscy wiemy „potrzeba jest matką wynalazków”, dlatego też producenci lakierów samochodowych, wychodząc na przeciw oczekiwaniom klientów i minimalizując negatywne oddziaływanie na przyrodę, dostarczają na rynek nowoczesne, bezołowiowe systemy doboru koloru. Specjaliści przemysłu lakierniczego, do których należy zespół badawczo-rozwojowy firmy Multichem, stworzyli bezpieczne technologie, wolne od szkodliwych związków chemicznych. Nowoczesne produkty coraz częściej wypierają konwencjonalne materiały lakiernicze, których stosowanie zostało ograniczone przez prawo.  Gwarantują tak samo dobre krycie i odporność na zmienne warunki atmosferyczne oraz są bardzo wydajne w stosowaniu, pomimo braku związków metali ciężkich. Zaliczamy do nich lakiery wodorozcieńczalne AQUA 2G marki Profix. Składają się głównie ze skoncentrowanych pigmentów zmieszanych z żywicami wodnymi. Dodatkowo pozwalają zredukować ilość zużytego rozcieńczalnika.

Mając szeroki wybór produktów wolnych od niebezpiecznych substancji, oferowanych przez uzyskujące coraz większe uznanie firmy, możemy cieszyć się wysoką jakością otrzymanych powłok lakierniczych, a przy tym chronić własne zdrowie i otaczające nas środowisko.

Aleksandra Wiciak

Specjalista ds. receptur

Multichem Sp. z o.o. producent lakierów
samochodowych marki Profix