Sieci naprawcze ubezpieczycieli a prawo poszkodowanego do pełnego odszkodowania

Sieci naprawcze a zarzut braku minimalizacji szkody

Ubezpieczyciele często argumentują, że poszkodowany, nie korzystając z naprawy w warsztacie współpracującym z ubezpieczycielem, narusza obowiązek minimalizacji szkody. Jak jednak trafnie wskazał Sąd, samo zaoferowanie naprawy w sieci naprawczej nie oznacza jeszcze, że poszkodowany ma obowiązek z takiej oferty skorzystać.

Iluzoryczność ofert napraw w sieci

Sąd zwrócił uwagę na istotny problem praktyczny: oferty naprawy w sieci naprawczej bardzo często mają charakter ogólnikowy i nieweryfikowalny. Ubezpieczyciele nie wskazują:

• konkretnego warsztatu,
• ostatecznego kosztu naprawy,
• zakresu prac,
• rodzaju części użytych do naprawy,
• ewentualnych niedogodności dla poszkodowanego.

Odwoływanie się do bliżej nieokreślonych rabatów i ulg może w istocie prowadzić do sztucznego obniżania odszkodowania, bez realnej gwarancji przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.

Ciężar dowodu po stronie ubezpieczyciela

Jeżeli zakład ubezpieczeń twierdzi, że naprawa w sieci naprawczej byłaby tańsza i w pełni restytucyjna, to na nim spoczywa ciężar wykazania:

• że taka naprawa była rzeczywiście dostępna,
• że jej koszt odpowiadał cenom rynkowym,
• że obejmowała pełen zakres uszkodzeń,
• że nie prowadziła do obniżenia wartości pojazdu ani jakości naprawy.

Brak inicjatywy dowodowej w tym zakresie skutkuje uznaniem kosztów naprawy poniesionych przez poszkodowanego za celowe i ekonomicznie uzasadnione.

Sieci naprawcze jako możliwość, nie obowiązek

Sąd jednoznacznie zaznaczył, że naprawa w sieci ubezpieczyciela może być korzystna wyłącznie dla samego ubezpieczyciela, ponieważ ogranicza koszty jego działalności. Nie oznacza to jednak, że poszkodowany ma obowiązek podporządkować się temu modelowi likwidacji szkody.
Obowiązek współdziałania poszkodowanego z ubezpieczycielem nie może prowadzić do:

• ograniczenia prawa wyboru warsztatu,
• narzucenia technologii naprawy,
• ingerencji w dobór części,
• obniżenia należnego odszkodowania.

Wnioski: 
Praktyka polegająca na automatycznym ograniczaniu odszkodowania do kwot możliwych do uzyskania w sieciach naprawczych nie znajduje oparcia ani w przepisach prawa, ani w utrwalonym orzecznictwie. Sieci naprawcze mogą stanowić opcję, ale nigdy obowiązek dla poszkodowanego.
Pełna restytucja szkody wymaga indywidualnej oceny kosztów naprawy, a nie odwoływania się do arbitralnych stawek i hipotetycznych rabatów.

Autor: Adwokat Magdalena Rok- Konopa

Magdalena Rok Konopa – adwokatka i ekspertka w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych, od lat związana z branżą motoryzacyjną. Specjalizuje się w pomocy prawnej dla warsztatów samochodowych oraz firm okołoszkodowych.

FAQ – najczęstsze pytania i odpowiedzi

Sekcja FAQ została przygotowana przez redakcję Lakiernik.com.pl w celu ułatwienia czytelnikom zrozumienia zagadnienia.

1. Czy ubezpieczyciel może narzucić mi warsztat?
Nie. Poszkodowany ma prawo wyboru warsztatu, a ubezpieczyciel nie może narzucać konkretnego serwisu ani stawek roboczogodzin.
2. Czy muszę korzystać z sieci naprawczej ubezpieczyciela?
Nie. Sieci naprawcze są opcją, a nie obowiązkiem. Brak skorzystania z nich nie oznacza automatycznie naruszenia obowiązku minimalizacji szkody.
3. Co z obowiązkiem minimalizacji szkody?
Minimalizacja szkody nie oznacza wyboru najtańszego rozwiązania. Poszkodowany musi jedynie unikać działań rażąco niegospodarnych lub nieracjonalnych.
4. Czy ubezpieczyciel może obniżyć odszkodowanie, bo naprawiałem poza siecią?
Nie ma do tego prawa, o ile koszty naprawy są uzasadnione rynkowo i restytucyjne. Sądy wielokrotnie to podkreślały.
5. Kto musi udowodnić, że naprawa w sieci byłaby tańsza?
Ubezpieczyciel. To on musi wykazać realność ofert swojej sieci, jej koszt, zakres i jakość.
6. Czy mogę odmówić użycia zamienników lub części używanych?
Tak. Poszkodowany ma prawo do naprawy zgodnej ze stanem sprzed szkody, co co do zasady oznacza części oryginalne lub równoważne jakościowo.