Cesja wierzytelności: kiedy warsztat może, a kiedy nie może pozwać zagranicznego ubezpieczyciela

Inaczej rzecz się ma jednak w przypadku zagranicznych ubezpieczycieli działających najczęściej w ramach swobody świadczenia usług. Ich siedziba znajduje się na terenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a likwidacja szkody odbywa się poprzez przedstawiciela.
Po zgłoszeniu szkody do podmiotu wskazanego na stronie zagranicznego ubezpieczyciela, wszelkie czynności likwidacyjne, w tym decyzję o wypłacie odszkodowania podejmuje podmiot reprezentujący zagranicznego ubezpieczyciela w Polsce.

W przypadku zaniżenia odszkodowania podmiot ten nie jest jednak dłużnikiem, zatem powództwo sądowe powinno zostać wytoczone przeciwko zagranicznemu ubezpieczycielowi ze wskazaniem adresu dla doręczeń w Polsce jego przedstawiciela. To zasadnicza różnica od typowej sytuacji, której pozywamy podmiot, który wydał decyzję w sprawie. Informację o podmiocie, który powinien zostać wskazany jako pozwany powinniśmy odnaleźć na końcu decyzji płatniczej wydawanej w szkodzie.

Dlaczego warsztaty nie mogą dochodzić swoich roszczeń?
Problem pojawia się w sytuacji, kiedy niedopłata występuje w rozliczeniu bezgotówkowym szkody komunikacyjnej, w wyniku wykonanej już naprawy pojazdu. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że artykuł 13 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 roku w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych w związku z art. 11 ust. 1 lit. b) owego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że nie może na niego powołać się osoba, której działalność zawodowa polega między innymi na dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych od ubezpieczycieli, przywołująca umowne miejsca zamieszkania poszkodowanego.

Wykładnia wynikająca z powołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej polega przede wszystkim na tym, że wskazana wyżej regulacja umożliwiająca poszkodowanemu w odniesieniu do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pozwać ubezpieczyciela przed sąd miejsca zamieszkania poszkodowanego, nie dotyczy podmiotu, który nabył od poszkodowanego wierzytelność w zakresie dochodzonego odszkodowania, a przy tym jest podmiotem zajmującym się zawodowo sprawami dotyczącymi odszkodowań od ubezpieczycieli.

Czy cesja wierzytelności ma jeszcze sens? Głos branży
W mojej ocenie trudno zgodzić się z obecnie utrzymującą się tendencją orzeczniczą. Warsztaty bowiem dochodzą jedynie refundacji kosztów wykonanych na rzecz klientów usług. Ich działalność zawodowa koncentruje się na usługach blacharsko – lakierniczych, a nie windykacji ubezpieczyciela. Rynek napraw powypadkowych życzyłby sobie przecież, aby ta windykacja w ogóle nie była konieczna, a odszkodowanie wypłacane zgodnie z wystawioną fakturą vat.

Niestety, obecnie sytuacja wygląda zgoła odmiennie, co dodatkowo stanowi wypaczenie umowy ubezpieczenia OC ppm. Skoro nie jest możliwe uzyskanie pełnej kwoty odszkodowania od ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia, istnieje możliwość pozwania bezpośrednio sprawcy. Tylko wtedy pojawia się pytanie – po co ubezpieczenie?

Autor:   Magdalena Rok -Konopa – adwokatka i ekspertka w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych, od lat związana z branżą motoryzacyjną. Specjalizuje się w pomocy prawnej dla warsztatów samochodowych oraz firm okołoszkodowych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Co oznacza „cesja wierzytelności” w kontekście warsztatu naprawczego?
   Cesja wierzytelności to przeniesienie przez klienta (poszkodowanego) na warsztat prawa do dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela za wykonane usługi. W praktyce warsztat przejmuje roszczenia względem ubezpieczyciela w zamian za zapłatę za wykonane naprawy.
2. Dlaczego warsztat nie może pozwać zagranicznego ubezpieczyciela po cesji roszczeń?
   Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, w przypadku cesji wierzytelności podmiot nabywający roszczenie (np. warsztat) nie może korzystać z ułatwień jurysdykcyjnych przewidzianych dla poszkodowanych – co skutkuje tym, że pozew taka firma musi wytoczyć przed sądem kraju siedziby ubezpieczyciela, a nie w Polsce.
3. Czy w ogóle można pozwać zagranicznego ubezpieczyciela w Polsce?
   Tak – jeśli ubezpieczyciel ma w Polsce oddział lub wskazanego przedstawiciela. Wtedy polski sąd może rozpatrywać sprawę nawet gdy pozew składa poszkodowany. Jednak w przypadku cesji wierzytelności taka możliwość może być ograniczona.
4. Na co warsztat powinien uważać przy bezgotówkowych rozliczeniach z ubezpieczycielem?
   Gdy rozliczenie następuje bezgotówkowo i warsztat przyjmuje cesję roszczenia, formalnie traci status „poszkodowanego” w świetle przepisów o jurysdykcji – co może blokować możliwość pozywania ubezpieczyciela przed polskim sądem.
5. Jak warsztat może zabezpieczyć swoje interesy w takich przypadkach?
   Przed podpisaniem umowy cesji warto rozważyć doradztwo prawne oraz analizę ryzyka procesu sądowego w kraju siedziby ubezpieczyciela – np. poprzez ustalenie przedstawiciela ubezpieczyciela w Polsce czy zmianę formy dochodzenia roszczeń.

Uwaga redakcji:
Artykuł został uzupełniony o elementy redakcyjne (SEO, struktura nagłówków, sekcja FAQ) w celu poprawy czytelności oraz dostępności treści w wyszukiwarkach internetowych i narzędziach opartych na AI. Treść merytoryczna artykułu pozostaje autorstwa autora.

Sekcja FAQ została przygotowana przez redakcję Lakiernik.com.pl w celu ułatwienia czytelnikom zrozumienia zagadnienia.

Więcej porad dla lakierników i blacharzy znajdziesz na lakiernik.com.pl oraz naszej grupie branżowej grupie na Facebooku, gdzie praktycy dzielą się doświadczeniami z warsztatu