Zabezpieczenie dna łodzi przed porastaniem – skuteczne metody, farby i błędy, których musisz unikać

Aktualizacja: luty 2026

Od redakcji: Zabezpieczenie dna łodzi przed porastaniem to jeden z kluczowych elementów ochrony jednostki pływającej, który ma bezpośredni wpływ na osiągi, zużycie paliwa i trwałość poszycia. Glony, muszle i mikroorganizmy nie tylko spowalniają łódź, ale mogą również prowadzić do uszkodzeń powierzchni i kosztownych napraw. W tym artykule wyjaśniamy, jakie metody zabezpieczenia dna łodzi są naprawdę skuteczne, jakie farby przeciwporostowe warto stosować oraz jakie błędy najczęściej popełniają właściciele łodzi.

Zabezpieczenie przed porastaniem dna jest jednym z najważniejszych elementów corocznej konserwacji łodzi. Porosty powodują zmniejszenie prędkości, wzrost kosztów eksploatacji i są przyczyną uszkodzeń poszycia. Najpopularniejszym i najłatwiejszym w stosowaniu zabezpieczeniem jest użycie farb przeciwporostowych które należy odnawiać co roku lub co kilka sezonów. W niniejszym artykule postaramy się podpowiedzieć jak zabezpieczyć dno łodzi używając antyfouingu.

Jaką farbę wybrać

Decyzję o wyborze farby powinno ułatwić ustalenie naszych potrzeb:

1. Rodzaj antifoulingu – podstawowy podział to farby twarde i samopolerujace. Twarde antifoulingi stosuje się na jednostkach osiągających duże prędkości (powyżej 40 węzłów – 75 km/h) oraz na łódkach często transportowanych na przyczepach. Twarda farba antyporostowa to mniejsze prawdopodobieństwo uszkodzenia powierzchni przeciwporostowej. Farby samopolerujące ze względu na sposób działania, równomiernie rozłożoną skuteczność w działaniu zapobiegającemu porastaniu przez cały okres użytkowania oraz samoczynne zmniejszanie grubości powłoki są obecnie najpopularniejszymi farbami przeciwporostowymi.

2. Skład chemiczny farby, decyduje o skuteczności i długości działania powłoki przeciwporostowej. Zastosowanie nowocześniejszych biocydów (środki aktywne) oraz ich zawartość w farbie mogą zwiększać skuteczność lub czas działania antifoulingu

3. Kompatybilność – odpowiedni dobór farby pozwoli uniknąć dodatkowych prac związanych z przygotowanie powierzchni.

4. Akwen – akwen użytkowania będzie miał wpływ na rodzaj zastosowanych substancji czynnych w antifoulingu. Farby dostosowane do użycia na wodach słonych i słodkich gwarantują skuteczność zapobiegania porastaniu w każdych warunkach. Warto pamiętać, że wody mieszane / przybrzeżne charakteryzują się najwyższym współczynnikiem porastania

Czy usunąć starą farbę ?

Całkowite usunięcie starego antifoulingu z powierzchni jest niezbędne w przypadkach gdy:

• obecna powłoka farby przeciwporostowej jest w złym stanie

Aplikacja nowych powłok przeciwporostowych na powierzchnię uszkodzoną, spękaną, pomalowaną niekompatybilnym systemem spowoduje utratę przyczepności nowej farby, złuszczanie lub odpadanie całymi płatami.

• występuje brak kompatybilności farb,

Kompatybilność farb możemy sprawdzić w tabelach udostępnionych przez producentów antifoulingów.

Usunięcie wszystkich warstw starych antifoulingów to dobra okazja do wykonania na jednostkach z laminatów poliestrowo- szklanych profilaktycznego zabezpieczenie przed osmozą. Zabezpieczenie wykonamy podkładami epoksydowymi o właściwościach antyosmotycznych, będących jak np. Sea-Line^® Lightprimer 5:1 również idealnym podkładem pod nowe farby przeciwporostowe.

Przygotowanie powierzchni

Prace szlifierskie, wykonywane przy usuwaniu starych powłok przeciwporostowych wykonujemy metodą „na mokro”. Stosowanie wody podczas procesów szlifierskich zapobiega unoszeniu się w powietrzu szkodliwego dla zdrowia pyłu zawierającego biocydy. Podczas prac szlifierskich zawsze należy stosować środki ochrony osobistej ze szczególnym naciskiem na maseczki, zapobiegające przedostaniu się szkodliwych dla zdrowia pyłów do układu oddechowego.

Dobrą metodą usunięcia starych powłok przeciwporostowych jest zastosowanie preparatów chemicznych do usuwania farb jednokomponentowych (1K). Preparaty chemiczne ułatwią usunięcie warstw antifoulingu, jednak konieczne będzie finalne przeszlifowanie powierzchni papierami ściernymi przed aplikacją nowych warstw zabezpieczeń.

Uszkodzenia poniżej linii wodnej naprawiamy wyłącznie produktami epoksydowymi (szpachlówki lub żywice), odpornymi na działanie wody. Do naprawy uszczelnień wykorzystujemy masę POLYMER, którą pozostając trwale elastyczna oraz odporna na działanie wody. POLYMER Sea-Line® może być również malowana dowolnym rodzajem farby. Miejsca napraw lub powierzchnie, na których całkowicie zeszlifowano farbę przeciwporostową, należy zagruntować np. jedną warstwą 1K Universal Primer Sea-Line®.

Malowanie

Przystępując do prac malarskich, warto przed aplikacją pierwszej pełnej warstwy na całym kadłubie, newralgiczne punkty wzmocnić dodatkowym zabezpieczeniem przeciwporostowym, „ekstra” warstwą antifoulingu. Do miejsc wymagających wzmocnienia należy zaliczyć:

• Okolice linii wodnej, którą warto wymalować dodatkom pasem szerokości 20~30 cm z powodu występowania na nim najlepszych warunków do porastania (słońce, temperatura, natlenienie).
• Dziób będący krawędzią natarcia i z którego najszybciej ulega wypłukaniu  samopolerująca farba przeciwporostowa, wzmacniamy pasem o szerokości nawet 40 cm, odpowiednio do jego kształtu.
• Kil, redany w jachtach motorowych, czyli wszystkie miejsca narażone na uszkodzenia mechaniczne, malujemy w całości lub części bezpośrednio zagrożonej uszkodzeniem dodatkową warstwą farby przeciwporostowej.

Prawidłowe działanie antifoulingu, zapewnia odpowiednia grubość powłoki przeciwporostowej. Zalecana przez większość producentów utwardzona powłoka farby, powinny wynosić około 100 µm (1/10 mm). W zależności od techniki aplikacji lub specyfiki użytkowania, zalecana jest, więc aplikacja od 1 do 3 warstw farby przeciwporostowej.

Pomalowana jednostka musi jeszcze poczekać na wyschnięcie farb przeciwporostowych. Najczęściej, wodowanie jednostki może odbyć się po upływie około 12 godzin od aplikacji ostatniej warstwy. Jeżeli jednak stosowaliśmy podkłady epoksydowe tworząc warstwę zabezpieczającą przed powstawaniem osmozy, czas do wodowania nie może być krótszy niż 7 dni od aplikacji ostatniej warstwy podkładu epoksydowego. Wszystkie wymagane czasy do wodowania od aplikacji farby przeciwporostowej lub podkładów epoksydowych, można sprawdzić w kartach TDS udostępnianych przez producenta.

Aby zabezpieczenie zostało wykonane skutecznie warto unikać takich błędów jak

• nakładanie zbyt cienkiej warstwy farby antyporostowej,
• dobranie nieodpowiedniego antyfoulingu do typu łodzi/jachtu,
• zbyt duże rozcieńczanie farby antyporosotwej,
• nieodpowiednie przygotowanie powierzchni przed aplikacją antyfoulingu
• zwodowanie jednostki zanim farba zdąży wyschnąć/ utwardzić się

Prawidłowo przeprowadzone prace przy odnowieniu powłoki przeciwporostowej gwarantują uzyskanie pełnej jej skuteczności w działaniu.

Używaj produktów zawierających biocydy bezpiecznie. Zawsze czytaj etykietę i opis produktów przed użyciem.

Więcej porad technicznych oraz informacji przydatnych dla remontujących jachty na naszej stronie internetowej: www.sea-line.eu.

Tekst: Joanna Janiak -Frais