Szkoda całkowita odszkodowanie zaniżone – jak ubezpieczyciele zaniżają wypłaty i co z tym zrobić

Choć teoretycznie uzupełniając systemy o te same dane powinniśmy otrzymać tożsame lub przynajmniej zbliżone wartości wyliczeń, wyniki w obu systemach znacznie odbiegają od siebie. Co więcej, ubezpieczyciele często przyjmują nieprawidłowe wyposażenie lub rocznik pojazdu do wyliczeń, co powoduje zaniżenie wartości pojazdu na dzień szkody.

W szkodach likwidowanych z polis Autocasco natomiast, towarzystwa ubezpieczeń, zgodnie z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczeń wymagając do wyliczenia wartości pojazdu użycia tego samego źródła co w polisie.

Najczęściej jednak brak jest informacji w jakim systemie wyliczano sumę ubezpieczenia Autocasco do polisy, co w praktyce skutkuje wykonaniem przez ubezpieczycieli wyliczeń według korzystniejszego dla nich systemu Eurotax, lub wręcz, korekty wyliczenia wykonanej przez ubezpieczyciela w systemie Info – Expert do wartości, jaką wskazuje system Eurotax.

Dodatkowym wątkiem w przypadku polis Autocasco jest również ignorowanie przez Towarzystwa Ubezpieczeń dodatkowych klauzul zawartych w polisie, zgodnie z którymi pojazd w okresie ubezpieczenia posiada niezmienną, wskazaną w polisie wartość. (klauzule Auto 100% lub Stała Suma Ubezpieczenia). Zaniżenie wartości pojazdu przed szkodą jest zatem jedną z metod zakwalifikowania szkody jako całkowitej.

Kosztorys naprawy i wycena wraku – gdzie najczęściej pojawiają się nadużycia

Drugim wyliczeniem, wymagającym weryfikacji działań ubezpieczyciela jest kosztorys naprawy. W przypadku szkód częściowych, ubezpieczyciele w swoich kosztorysach stosują zaniżone i nierynkowe stawki roboczogodziny, a także zadają narzuty na materiały niezbędne do naprawy pojazdu oraz rabatują ceny części.

W przypadku szkód całkowitych, kosztorys naprawy ubezpieczyciela zawiera pełną technologię naprawy, rynkowe (czasem nawet dedykowane autoryzowanym serwisom obsługi) stawki roboczogodziny oraz oryginalne i nowe części zamienne.

Te działania ubezpieczyciela przy zaniżeniu wartości pojazdu przed dniem szkody pozwalają uzyskać koszty naprawy przekraczające 100%, a w przypadku szkód z AC – 70% wyliczonej przez siebie wartości pojazdu na dzień szkody.

I choć niejednokrotnie w decyzjach deklaruje pomoc przy zbyciu pozostałości pojazdu, to w praktyce odmawia takiej pomocy. W konsekwencji poszkodowany dokonując sprzedaży wraku na własną rękę, otrzymuje znacznie niższą cenę sprzedaży aniżeli wyliczenie ubezpieczyciela. W takim wypadku domagać się może dopłaty odszkodowania, niezależnie od tego, czy szkoda likwidowana jest z polisy OC ppm czy Autocasco.

W przypadku, gdy ubezpieczyciel wylicza wrak w systemie Info – Expert, obecnie praktykuje zastosowanie powiększonego współczynnika eksperckiego, czyli wskaźnika, powiększającego sztucznie wartość wraku z uwagi na „tzw. sytuację rynkową”.

Współczynnik ekspercki to mnożnik, przez który wyceniający może skorygować wartość pojazdu w stanie uszkodzonym, wyliczoną przez program INFO-EKSPERT. Jest on stosowany w sytuacjach, gdy uzasadnione są indywidualne modyfikacje tej wartości wynikające z wiedzy i doświadczenia eksperta, a nie wynikające bezpośrednio z algorytmu programu.

Instrukcja systemu Info – Ekspert dopuszcza stosowanie współczynnika eksperckiego w szczególnych przypadkach, gdy:

– zachodzi potrzeba ręcznego skorygowania wartości pojazdu uszkodzonego (np. z uwagi na specyfikę konkretnego przypadku),

– użytkownik posiada wiedzę lub dane uzasadniające odstępstwo od wartości obliczonej automatycznie przez system.

Każdorazowe zastosowanie współczynnika różnego od 1,00 wymaga uzasadnienia. Powyższe działanie ubezpieczyciela jest więc nieuprawnione. Zastosowanie lub zmiana tego współczynnika wyłącznie z uwagi na popyt i podaż jest niezasadna, ponieważ do tego służy inna, dedykowana korekta w programie. Ubezpieczyciele zatem poprzez stosowanie nieprawidłowego współczynnika eksperckiego podczas wyliczeń wartości wraków, doprowadzają do znacznego obniżenia kwoty wypłacanego odszkodowania.

Przyglądając się zatem powyższemu nasuwa się sugestia, że nie tylko obecnie obserwujemy znaczny wzrost szkód całkowitych, ale także wyższe, aniżeli w przeszłości, zaniżenia odszkodowań z tego tytułu.

Autor: Magdalena Rok Konopa – adwokatka i ekspertka w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych, od lat związana z branżą motoryzacyjną. Specjalizuje się w pomocy prawnej dla warsztatów samochodowych oraz firm okołoszkodowych.

Sekcja FAQ – Szkoda całkowita i zaniżone odszkodowanie

Sekcja FAQ została przygotowana przez redakcję Lakiernik.com.pl w celu ułatwienia czytelnikom zrozumienia zagadnienia.

1. Co to jest szkoda całkowita i kiedy ubezpieczyciel ją orzeka?

Szkoda całkowita pojawia się wtedy, gdy koszt naprawy auta przewyższa jego wartość rynkową – w praktyce oznacza to, że ubezpieczyciel uznaje naprawę za nieopłacalną i wypłaca odszkodowanie w formie różnicy między wartością pojazdu przed szkodą a wartością pozostałości (wraku). W przypadku polis AC próg ten bywa niższy (np. 70 % wartości auta).

2. Dlaczego ubezpieczyciele zaniżają odszkodowanie za szkodę całkowitą?

Towarzystwa ubezpieczeniowe stosują różne metody, by obniżyć wypłatę: zaniżają wartość auta na dzień szkody, dobierają niekorzystne katalogi do wyceny, zawyżają koszty naprawy lub wycenę wraku. To daje im możliwość szybciej orzec szkody całkowitej i wypłacić mniejsze odszkodowanie.

3. Jakie elementy wyceny najczęściej wpływają na niższe odszkodowanie?

Najczęstsze źródła zawyżania szkody przez ubezpieczycieli to:
✔ przyjęcie zaniżonej wartości rynkowej pojazdu na dzień szkody,
✔ nierynkowe lub zbyt wysokie stawki robocizny i części,
✔ zawyżona wycena wartości wraku.

4. Co mogę zrobić, jeśli ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie?

Możesz:
✔ zażądać wyceny wartości pojazdu z dnia szkody,
✔ wykonać własną ekspertyzę rzeczoznawcy,
✔ odwołać się od decyzji ubezpieczyciela z argumentami lub dowodami,
✔ w ostateczności – skierować sprawę do sądu.

5. Czy szkoda całkowita zawsze oznacza, że auto nie da się naprawić?

Nie. Szkoda całkowita może być zarówno techniczną (auto nie nadaje się do naprawy), jak i ekonomiczną (naprawa jest możliwa, ale koszt przewyższa wartość auta). W pierwszym przypadku naprawa jest faktycznie niemożliwa; w drugim – to ubezpieczyciel decyduje, że naprawa nie jest opłacalna.

6. Jak sprawdzić, czy wycena odszkodowania jest rynkowa?

Porównaj wycenę ubezpieczyciela z:
✔ cenami podobnych aut na rynku z dnia szkody,
✔ ofertami sprzedaży auta przed wypadkiem,
✔ niezależną wyceną rzeczoznawcy. Jeśli dane znacząco się różnią – masz argumenty do reklamacji.