• Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • RSS
  • Mapa strony
Lakiernik

Temperatura i wilgotność względna powietrza w trakcie aplikacji lakierów

Temperatura i wilgotność względna powietrza w trakcie aplikacji lakierów

W trakcie aplikacji lakierów wymagane jest utrzymywanie odpowiednich parametrów powietrza. Dotyczy to czystości, temperatury, wilgotności względnej i objętościowego wolumenu wymiany. Temperatura i wilgotność względna powietrza określa dodatkowy jego parametr zwany punktem rosy. Punkt rosy jest to wartość temperatury, w której wilgotność względna powietrza (o danej wilgotności i temperaturze początkowej) uzyska wartość 100%. Na skutek tego z powietrza wykrapla się woda. Dlatego dla prawidłowej aplikacji powłok lakierniczych stawiany jest dodatkowy warunek, iż temperatura lakierowanego detalu nie powinna być niższa 3 stopnie powyżej punktu rosy.

Niewłaściwa wilgotność względna powietrza powoduje wady powłok lakierniczych. Przyczyną wad jest między innymi zbyt duża wilgotność względna powietrza lub zbyt niska temperatura. Niska temperatura powietrza idzie w parze z wysoką wilgotnością.

 

Jakie są wymagane wartości wilgotności względnej i temperatury powietrza?

Ogólne warunki aplikacji farb i lakierów zostały zawarte w już nieaktualnych Polskich Normach: PN-71/H-97053 Ochrona przed korozją. Malowanie konstrukcji stalowych. Ogólne wytyczne oraz PN-79/H-97070 Ochrona przed korozją. Pokrycia lakierowe. Wytyczne ogólne. Na dzień dzisiejszy nie powołano nowych dokumentów normatywnych, które aktualizują wymagane warunki aplikacji lakierów. W skutek tego oraz autorzy wielu opracowań często odwołują się na wyżej wymienione, nieaktualne normy. Normatywne parametry temperatury i wilgotności względnej powietrza zostały określone na potrzeby badań laboratoryjnych farb i lakierów. Wartości te zawarto w normie PN-EN 23270:1991 Farby, lakiery i ich surowce. Temperatury i wilgotności do kondycjonowania i badań. Dla aplikacji lakierów, rekomendowane wartości temperatury i wilgotności powietrza zawarto w normie PN-EN 16985:2019-02 Kabiny malarskie do natryskiwania organicznego materiału powlekającego. Wymagania bezpieczeństwa, dla trybu pracy lakierowania sugerowane są wartości temperatury w przedziale 18 – 25OC oraz wilgotność względną 50 – 75%. Norma odwołuje się również do metody określania wilgotności powietrza PN-EN ISO 8502-4:2017-03 Przygotowanie podłoży stalowych przed nakładaniem farb i podobnych produktów. Badania służące do oceny czystości powierzchni. Część 4: Wytyczne dotyczące oceny prawdopodobieństwa kondensacji pary wodnej przed nakładaniem farby.

Standox_20180920_2150

Omawiane parametry powietrza przedstawiono w opracowaniu Best Available Techniques (BAT) for the paint and Adhesives Application in Germany autorstwa Umweltbundesamt (Federalnej Agencji Ochrony Środowiska w Niemczech). Zakres wartości temperatury powietrza zawarto w przedziale 18-22OC, a wilgotność względną w przedziale 55-65%. W przewodniku wydanym przez AkzoNobel pod tytułem Recommended Working Procedures and notes for guidance for application of organic water-borne coatings (RWP), zamieszczono przedziały dopuszczalnych i rekomendowanych wartości wilgotności i temperatury powietrza w trakcie aplikacji lakierów wodorozcieńczalnych. W obu opracowaniach wartości optymalne parametrów powietrza nie pokrywają się dokładnie, jednak przewodniku RWP przedstawiono zbiór wartości, w których jest możliwa aplikacja lakierów oraz wyłoniono z niego podzbiór wartości, które stanowią optymalne, rekomendowane warunki nanoszenia powłok lakierniczych. Przedziały temperatury i wilgotności względnej powietrza, w których możliwa jest aplikacja lakierów wynoszą odpowiednio 10 do 60OC oraz 30 do 80%. Dla wartości rekomendowanych, przedział temperatury powietrza wynosi od 10 do 40OC oraz wilgotność względna od 40 do 60%. Według tego przewodnika nierekomendowana jest aplikacja lakierów w powietrzu o wilgotności względnej poniżej 30% lub powyżej 80% oraz w temperaturze niższej niż 10 lub wyższej niż 60OC. Również firma PPG wydała własne opracowanie pod tytułem Environmental Conditions for Coating Application (ECCA). W opracowaniu przedstawiono przedział zmian temperatury powietrza w zakresie 13 – 37OC oraz podano górną granicę wilgotności względnej na poziomie 85% z pominięciem wartości minimalnej.

W Tabeli zestawiono rekomendowane przedziały temperatury i wilgotności względnej powietrza dla aplikacji lakierów według omawianych źródeł.

 

Temperatura i wilgotność powietrza aplikacji lakieru według różnych źródeł

Źródło Temperatura

[OC]
Wilgotność względna

[%]
min max min max
PN-79/H-97070 10 30   85
PN-EN 23270:1991 21 25 45 55
PN-EN-16985:2018 18 25 50 75
ECCA (PPG) 13 37   85
BAT (Umweltbundesamt) 18 22 55 65
RWP (AkzoNobel) wartości optymalne 10 40 40 60
RWP (AkzoNobel) wartości dopuszczalne 10 60 30 80

 

Wartości liczbowe przedstawione w tabeli są dość rozbieżne, określono, więc przedziały, w których wszystkie źródła są ze sobą zgodne. W tym celu wyszukano wartości największe dla minimum oraz wartości najmniejsze dla maximum. W wyborze tym pominięto normę PN-EN 23270:1991 ponieważ opisuje ona warunki kondycjonowania i badań a nie aplikacji lakierów. Ostatecznie zbiór wspólny ogranicza przedziały temperatury od 18 do 22OC oraz wilgotności względnej od 55 do 60%. Oprócz przedstawionych powyżej norm i opracowań, producenci lakierów dostarczają indywidualnie dla każdego produktu kartę specyfikacji, która między innymi zawiera informację o warunkach klimatycznych aplikacji. Można jednak uznać, że rekomendowane przez producentów lakierów przedziały parametrów powietrza będą obejmować wyłonione powyżej przedziały.

Czy łatwo utrzymać wskazaną wilgotność powietrza?

Przemysłowe kabiny lakiernicze wyposażone są w układy automatycznej regulacji temperatury i wilgotności względnej powietrza. Natomiast w niewielkich, renowacyjnych kabinach lakierniczych zazwyczaj sterowanie ogranicza się tylko do temperatury powietrza bez pomiaru wilgotności względnej.  Najbardziej kłopotliwym okresem roku do spełnienia stawianych wymogów jest zima. Wynika to z faktu, że po ogrzaniu powietrza, jego wilgotność względna znacznie się obniża. Dla przykładu można przyjąć że powietrze o temperaturze -10OC i wilgotności względnej 90% po ogrzaniu do temperatury 20OC będzie miło wilgotność względną 10%. W innym przykładzie powietrze o temperaturze 0 OC i wilgotności względnej 90% po ogrzaniu do 20OC będzie miało wilgotność względną 23,5%. W obu przypadkach ogrzane powietrze uzyskało wymaganą temperaturę aplikacji lakieru, lecz jego wilgotność względna jest poniżej dolnej granicy. Również w letnie, gorące dni zarówno temperatura powietrza jak i jego wilgotność względna przekraczają wartości górnych limitów. Z tego wynika, że często aplikacja lakierów odbywa się w warunkach klimatycznych niezgodnych z zaleceniami producenta lakieru. Być może dobrym krokiem jest rozważenie regulacji wilgotności powietrza w małych kabinach lakierniczych przeznaczonych do renowacji pojazdów lub lakierowania niewielkich przedmiotów.

Celem artykułu było przedstawienie krótkiej analizy norm i opracowań opisujących wymogi temperatury i wilgotności względnej powietrza dla aplikacji lakierów, oraz zasygnalizowanie że obecne kabiny lakiernicze nie zawsze zapewniają spełnienia tych wymogów.

Piotr Nikończuk

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

Zobacz również
  • Modne kolory nadwozia: rozwój, wdrażanie i renowacja

    Według Globalnego Raportu Popularności Kolorów, opublikowanego przez producenta lakierów Axalta, w 2019 roku Europę zdominował szary. Ale jak przewiduje się przyszłe trendy kolorystyczne i wykorzystuje je w branży lakierów samochodowych? I przede wszystkim jak przeprowadzana jest renowacja takich lakierów? …

    Modne kolory nadwozia: rozwój, wdrażanie i renowacja
  • Podkłady. Który lepszy: epoksyd czy wash primer i dlaczego?

    Czy wash primer jest odrdzewiaczem?. Co daje lepszą ochronę: minimalna reakcja chemiczna podkładu reaktywnego czy bariera epoksydowa?   Korozja to reakcja odsłoniętej powierzchni metalu na oddziaływania zewnętrzne. Spotykamy się z nią na każdym kroku, Co …

    Podkłady. Który lepszy: epoksyd czy wash primer i dlaczego?
  • Ile możesz zarobić jako kolorysta samochodowy? Tajniki pracy

    Szkoły branżowe, które zastąpiły szkoły zawodowe, to jeden z głównych pomysłów ministerstwa edukacji. Na papierze pomysł wydaje się dobry – gospodarka potrzebuje wykwalifikowanych pracowników, a rząd deklaruje, że chce odbudowywać przemysł. Niestety obok pozytywnego efektu …

    Ile możesz zarobić jako kolorysta samochodowy? Tajniki pracy
  • Znajomość klienta pomaga warsztatom przygotować się na przyszłość

    Branża napraw powypadkowych przechodzi konsolidację. Mniej graczy sprawuje kontrolę nad tym, dokąd trafiają uszkodzone pojazdy. Dlatego też warsztaty powinny lepiej przygotować się na przyszłość. Jednym ze sposobów na to, jest uważne słuchanie klientów – tłumaczy …

    Znajomość klienta pomaga warsztatom przygotować się na przyszłość
  • Grubość powłok na elementach posiadających zaawansowane systemy wspomagania kierowcy (ADAS)

    Producenci samochodów w dalszym ciągu wykorzystują technologie w celu poprawy ogólnego komfortu i bezpieczeństwa pasażerów pojazdu. Wyposażenie w zintegrowany zaawansowany system wspomagania kierowcy (ADAS) staje się standardem w wielu nowych pojazdach. Obejmuje on: system ostrzegania …

    Grubość powłok na elementach posiadających zaawansowane systemy wspomagania kierowcy (ADAS)

Dodaj ogłoszenie

Dodaj ogłoszenie

Newsletter
Bądźmy w kontakcie
Zapisz się do naszego Newslettera
Zapisz się